การบริหารความเสี่ยง

    การดำเนินการตามภารกิจขององค์กรเพื่อให้บรรลุเป้าหมายขององค์กรนั้น ต้องเผชิญกับความคาดหวังของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียและปัจจัยที่มีการเปลี่ยนแปลงต่าง ๆ ส่งผลให้องค์กรต้องมีระบบการบริหารความเสี่ยงที่ดีเพื่อตอบสนองหรือลดความเสียหายในการดำเนินงานอันเกิดจากการเปลี่ยนแปลงของปัจจัยดังกล่าว ด้วยการใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผลพร้อมทั้งมีการดำเนินงานที่ไม่ละเมิดหรือขัดต่อกฎหมายและกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง

    ด้วยเหตุผลดังกล่าว โรงงานยาสูบจึงนำระบบการบริหารความเสี่ยง (Risk Management) เชื่อมโยงกับการบริหารยุทธศาสตร์องค์กรซึ่งได้มีการกำหนดเป้าหมายของวัตถุประสงค์เชิงยุทธศาสตร์(Strategic Objective), แผนที่กลยุทธ์(Strategic Map) พร้อมแผนงานที่จะขับเคลื่อนการดำเนินงานของโรงงานยาสูบให้ได้ตามวัตถุประสงค์และเป้าหมายที่กำหนดนั้น โดยได้คัดเลือกวัตถุประสงค์เชิงยุทธศาสตร์ที่มีความสำคัญต่อองค์กร และมีโอกาสสูงที่จะไม่บรรลุเป้าหมายมาจัดทำแผนบริหารความเสี่ยง เพื่อรองรับความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นและช่วยสนับสนุนการขับเคลื่อนองค์กรให้บรรลุตามเป้าหมายที่กำหนดไว้

ในปีงบประมาณ 2558 การบริหารความเสี่ยงมีความเชื่อมโยงกับยุทธศาสตร์ขององค์กร ดังรูป

strag

    แนวทางสำคัญที่สุดในการบริหารจัดการความเสี่ยง คือ การสร้างให้เป็นวัฒนธรรมองค์กร และสามารถทำให้บุคลากรในองค์กรตระหนักว่าการบริหารความเสี่ยงเป็นความรับผิดชอบร่วมกันของผู้บริหารและพนักงานทุกระดับชั้น  ดังนั้น เพื่อให้การบริหารความเสี่ยงประสบความสำเร็จ และมีประสิทธิภาพสูงสุด โรงงานยาสูบจึงมีนโยบายให้พนักงานทุกคน ทุกระดับ ถือปฏิบัติดังนี้

  1. 1) ให้นำระบบการบริหารความเสี่ยงมาใช้เป็นส่วนหนึ่งของการปฏิบัติงานปกติ โดยมีมาตรฐานเดียวกันทั่วทั้งองค์กร
  2. 2) ให้มีการจัดทำคู่มือบริหารความเสี่ยง เพื่อสื่อสารให้ผู้ปฏิบัติงานได้รับรู้และเข้าใจระบบการบริหารความเสี่ยงอย่างทั่วถึง
  3. 3) ให้ผู้บริหารใช้ข้อมูลเกี่ยวกับความเสี่ยงประกอบในการตัดสินใจและการบริหารงาน
  4. 4) ให้พนักงานทุกระดับได้รับการสนับสนุนให้มีความรู้ ความเข้าใจ และมีส่วนร่วมในการบริหารความเสี่ยงอย่างต่อเนื่อง
  5. 5) ให้มีการติดตามผลการปฏิบัติงานตามแผนการจัดการความเสี่ยงอย่างสม่ำเสมอ โดยมีการรายงานผลการบริหารจัดการเป็นประจำทุกเดือน
  6. 6) ให้มีการพัฒนาระบบการบริหารความเสี่ยงให้เกิดประสิทธิภาพและประสิทธิผลเป็นปัจจุบัน
  7. 7) ให้นำเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้สนับสนุนการบริหารความเสี่ยง รวมทั้งการสื่อสารข้อมูลความเสี่ยงภายใน เพื่อส่งเสริมให้เกิดการปฏิบัติที่เหมาะสม ใช้แลกเปลี่ยนข้อมูลกับบุคคลภายนอกองค์กรอย่างมีประสิทธิผล

ซึ่งโรงงานยาสูบได้กำหนดนิยามของความเสี่ยงแต่ละด้านไว้ ดังนี้

    1. 1) ความเสี่ยงด้านกลยุทธ์ (Strategic Risk: S) หมายถึง ความเสี่ยงในการดำเนินการตาม
      กลยุทธ์หรือนโยบายที่สำคัญ และความเสี่ยงจากสภาพแวดล้อมภายนอกที่ส่งผลกระทบต่อความสำเร็จตามเป้าหมายหลักขององค์กร ทั้งนี้ไม่รวมถึงด้านกฎระเบียบ
    2. 2) ความเสี่ยงด้านปฏิบัติการ (Operational Risk: O) หมายถึง ความเสี่ยงที่เกิดจากกระบวนการ วิธีการ หรือระบบในการดำเนินงานภายในองค์กร
    3. 3) ความเสี่ยงด้านการเงิน (Financial Risk: F) หมายถึง ความเสี่ยงที่กระทบต่อผลการดำเนินงานด้านการเงิน ซึ่งโรงงานยาสูบมุ่งเน้นในด้านการหารายได้นำส่งรัฐเป็นสำคัญ
    4. 4) ความเสี่ยงด้านกฎระเบียบ (Compliance Risk: C) หมายถึง ความเสี่ยงที่โรงงานยาสูบจะกระทำผิดด้านกฎระเบียบ/กฎเกณฑ์หรือกฎหมาย รวมไปจนถึงความเสี่ยงที่จะมีการกระทำผิดตามกฎระเบียบต่างๆ ของโรงงานยาสูบ และการเปลี่ยนแปลงด้านกฎระเบียบที่อาจส่งผลกระทบต่อการดำเนินกิจการของโรงงานยาสูบ

ในปีงบประมาณ  2558  โรงงานยาสูบมีความเสี่ยงระดับองค์กรจำนวน 5 ปัจจัยเสี่ยง และมีดัชนีชี้วัดความเสี่ยง (KRIs) จำนวน 6 ดัชนีชี้วัดความเสี่ยง โดยแบ่งกลุ่มตามประเภทของความเสี่ยง  ดังนี้

โดยมีแผนจัดการความเสี่ยง(Mitigation Plan)/มาตรการจัดการความเสี่ยง เพื่อรองรับความเสี่ยงด้านการเงินและไม่ใช่ด้านการเงิน ดังนี้

ประเภทความเสี่ยง

จำนวนปัจจัยเสี่ยง

จำนวนดัชนีชี้วัด

ความเสี่ยง(KRIs)

จำนวนแผนจัดการความเสี่ยง (Mitigation Plan)

ด้านกลยุทธ์
(Strategic Risks : S)

2 ปัจจัยเสี่ยง

2 ดัชนีชี้วัด

10 แผนจัดการความเสี่ยง

ด้านการดำเนินงาน

(Operational Risks : O)

1 ปัจจัยเสี่ยง

1 ดัชนีชี้วัด

3 แผนจัดการความเสี่ยง

ด้านการเงิน
(Financial  Risks : F)

1 ปัจจัยเสี่ยง

2 ดัชนีชี้วัด

12 แผนจัดการความเสี่ยง

ด้านความสอดคล้อง

กับกฎระเบียบ

(Compliance Risks : C)

1 ปัจจัยเสี่ยง

1 ดัชนีชี้วัด

2 แผนจัดการความเสี่ยง

รวมทั้งสิ้น

5 ปัจจัยเสี่ยง

6 ดัชนีชี้วัด

27 แผนจัดการความเสี่ยง

    ผลการดำเนินงานการบริหารความเสี่ยง  เป็นไปตามเป้าหมายที่ตั้งไว้ จำนวน 2 ปัจจัยเสี่ยง
3
ดัชนีชี้วัดความเสี่ยง(KRIs) และไม่เป็นไปตามเป้าหมายจำนวน 3 ปัจจัยเสี่ยง 3 ดัชนีชี้วัดความเสี่ยง(KRIs) ซึ่งโรงงานยาสูบได้เพิ่มมาตรการจัดการความเสี่ยงเพิ่มเติมเพื่อให้สามารถบรรลุตามเป้าหมายขององค์กร และนำไปบริหารจัดการต่อในปีงบประมาณ 2559